Europejska Agencja Kosmiczna (ESA) powołała międzynarodowy zespół ekspertów ds. choroby dekompresyjnej (Decompression Sickness, DCS) w załogowych misjach eksploracyjnych. Funkcję przewodniczącego i koordynatora zespołu powierzono prof. Jackowi Kotowi z Wydziału Nauk o Zdrowiu z Instytutem Medycyny Morskiej i Tropikalnej GUMed, kierownikowi Krajowego Ośrodka Medycyny Hiperbarycznej – Kliniki Medycyny Hiperbarycznej i Ratownictwa Morskiego IMMiT.
Informacja o objęciu przez prof. Jacka Kota tej prestiżowej funkcji zbiega się z obchodami XX-lecia Wydziału Nauk o Zdrowiu z Instytutem Medycyny Morskiej i Tropikalnej GUMed, które odbędą się w dniach 14–15 maja. Jubileusz stanowi okazję do podkreślenia roli Wydziału w rozwoju nowoczesnych badań naukowych oraz jego międzynarodowej pozycji w obszarze nauk o zdrowiu i medycyny morskiej.
ESA Topical Team on Spaceflight Decompression Sickness (DCS) for Exploration Missions został powołany w odpowiedzi na jedno z najważniejszych wyzwań medycznych przyszłych misji księżycowych i eksploracyjnych. Zespół działa w ramach strategii ESA Explore 2040 i koncentruje się na bezpieczeństwie astronautów podczas aktywności pozapojazdowych (EVA) prowadzonych w warunkach obniżonego ciśnienia.
Celem zespołu jest integracja europejskich kompetencji naukowych, klinicznych i technologicznych związanych z chorobą dekompresyjną oraz przygotowanie wspólnego programu badań wspierającego bezpieczne i autonomiczne misje załogowe poza niską orbitą okołoziemską.
Prace ekspertów będą obejmować m.in. ocenę aktualnego stanu wiedzy dotyczącego DCS w kontekście misji eksploracyjnych, identyfikację kluczowych luk badawczych oraz analizę europejskiej infrastruktury badań hipobarycznych i hiperbarycznych. Zespół opracuje także mapę drogową badań i rozwoju technologii dla przyszłych misji załogowych.
Szczególna uwaga zostanie poświęcona zagadnieniom profilaktyki, diagnostyki i leczenia choroby dekompresyjnej podczas misji księżycowych i planetarnych, a także rozwojowi technologii umożliwiających wczesne wykrywanie objawów DCS podczas EVA. Eksperci będą pracować również nad procedurami badań przesiewowych dotyczących Patent Foramen Ovale (PFO) oraz dostosowaniem procedur pre-breathe i leczenia do warunków misji eksploracyjnych.
W skład zespołu wchodzą specjaliści z Polski, Belgii, Francji, Holandii, Czech, Grecji, Danii, Szwajcarii, USA i Wielkiej Brytanii, reprezentujący czołowe uczelnie, instytuty badawcze oraz ośrodki medycyny hiperbarycznej i lotniczej, m.in. Leiden University Medical Center, King’s College London, Aarhus University Hospital czy TNO wraz z Eindhoven University of Technology.
Działalność zespołu zaplanowano na okres 24 miesięcy. W tym czasie eksperci będą koordynować działania badawcze, organizować warsztaty i konsultacje oraz przygotowywać wspólne projekty badawcze dla ESA. Jednym z kluczowych efektów prac ma być także budowa europejskiej sieci współpracy naukowo-technologicznej w zakresie medycyny eksploracyjnej i bezpieczeństwa astronautów podczas misji poza niską orbitą okołoziemską.
