Wyniki trzeciej edycji Wieloośrodkowego Ogólnopolskiego Badania Stanu Zdrowia Ludności – WOBASZ3 zostały przedstawione podczas konferencji Zdrowie sercowo-naczyniowe Polaków, która odbyła się w Narodowym Instytucie Kardiologii w Warszawie-Aninie. W wydarzeniu oraz eksperckiej dyskusji dotyczącej znaczenia najnowszych danych uczestniczyli przedstawiciele Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, prof. Tomasz Zdrojewski, kierownik Zakładu Prewencji i Dydaktyki GUMed oraz dr hab. Krzysztof Chlebus z I Katedry i Kliniki Kardiologii GUMed.
WOBASZ jest jednym z najważniejszych polskich badań epidemiologicznych dotyczących stanu zdrowia populacji, ze szczególnym uwzględnieniem chorób układu krążenia i ich czynników ryzyka. Pierwszą edycję przeprowadzono w latach 2003–2005, drugą w latach 2013–2014, natomiast w trzeciej edycji badania uczestniczyło blisko 10 tys. losowo wybranych dorosłych mieszkańców 107 gmin ze wszystkich 16 województw.
Wyniki WOBASZ3 pozwalają prześledzić zmiany w stanie zdrowia Polaków na przestrzeni dwóch dekad. W tym czasie odsetek osób palących tradycyjne wyroby tytoniowe zmniejszył się z 31 do 17 proc., a poprawiła się skuteczność kontroli nadciśnienia tętniczego. Jednocześnie ponad 18 mln dorosłych Polaków ma nadmierną masę ciała, około 4 mln osób z nadciśnieniem nie otrzymuje leczenia farmakologicznego, a hipercholesterolemia nadal dotyczy ponad połowy dorosłej populacji. Nowe dane wskazują również, że blisko 4 mln Polaków może mieć podwyższone stężenie lipoproteiny(a), której poziom jest w dużej mierze uwarunkowany genetycznie i stanowi czynnik ryzyka chorób sercowo-naczyniowych.
W pracach nad badaniem i interpretacją jego wyników uczestniczą naukowcy GUMed. Prof. Tomasz Zdrojewski od lat zajmuje się epidemiologią chorób niezakaźnych, monitorowaniem stanu zdrowia ludności oraz oceną skuteczności działań z zakresu zdrowia publicznego. Jego doświadczenie związane z wcześniejszymi edycjami badań populacyjnych pozwala analizować długoterminowe trendy dotyczące najważniejszych czynników ryzyka chorób układu krążenia.
Dr hab. Krzysztof Chlebus wnosi do projektu perspektywę kliniczną, ze szczególnym uwzględnieniem zaburzeń lipidowych i oceny ryzyka sercowo-naczyniowego. Dane dotyczące m.in. hipercholesterolemii i lipoproteiny(a) mają znaczenie zarówno dla analiz populacyjnych, jak i praktyki klinicznej, w tym wczesnego identyfikowania osób znajdujących się w grupie podwyższonego ryzyka oraz skutecznego leczenia zaburzeń lipidowych.
WOBASZ3 dostarcza danych, które mogą być wykorzystywane nie tylko w badaniach naukowych, ale również przy planowaniu działań z zakresu profilaktyki i polityki zdrowotnej. Wyniki pozwalają oceniać skuteczność dotychczasowych działań, identyfikować grupy wymagające szczególnej uwagi oraz planować kolejne programy zdrowotne. Stanowią również materiał do dalszych analiz dotyczących współwystępowania czynników ryzyka oraz ich uwarunkowań genetycznych i środowiskowych.
W konferencji uczestniczyli przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia, Narodowego Funduszu Zdrowia, Narodowego Instytutu Kardiologii, Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego oraz zespołu naukowego WOBASZ3. Wyniki badania przedstawili m.in. główny badacz WOBASZ3 prof. Aleksander Prejbisz oraz zastępca głównego badacza prof. Piotr Dobrowolski.
Badanie zostało zrealizowane w ramach Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia na lata 2022–2032 i sfinansowane przez Ministra Zdrowia. Wyniki WOBASZ3 stanowią kompleksowy obraz zmian w stanie zdrowia Polaków na przestrzeni ostatnich 20 lat oraz wskazują obszary, które wymagają dalszych działań w zakresie profilaktyki i leczenia chorób układu krążenia.
