W Gdańskim Uniwersytecie Medycznym odbyła się konferencja edukacyjna Stacja Zdrowie: szkoły wolne od nikotyny, poświęcona profilaktyce używania produktów nikotynowych wśród młodzieży. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Główny Inspektorat Sanitarny we współpracy z Gdańskim Uniwersytetem Medycznym, z udziałem przedstawicieli administracji rządowej, samorządowej, środowiska naukowego oraz praktyków zajmujących się zdrowiem publicznym i edukacją.
Konferencja zgromadziła dyrektorów szkół, nauczycieli oraz ekspertów, którzy wspólnie dyskutowali o wyzwaniach związanych z rosnącą popularnością e-papierosów wśród młodzieży oraz o skutecznych sposobach przeciwdziałania temu zjawisku.
Współorganizatorami wydarzenia były Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Gdańsku, Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Gdańsku oraz Urząd Miejski w Gdańsku.
Konferencję otworzyli przedstawiciele instytucji odpowiedzialnych za zdrowie publiczne i edukację: dr Paweł Grzesiowski, główny inspektor sanitarny, prof. Michał Hoffmann, prorektor ds. klinicznych GUMed oraz prof. Agnieszka Zimmermann, prorektor ds. kształcenia GUMed. W wydarzeniu uczestniczyła również sekretarz stanu w Ministerstwie Edukacji Katarzyna Lubnauer, Monika Chabior, zastępczyni prezydent Miasta Gdańska ds. rozwoju społecznego i równego traktowania, a także przedstawiciel Ministerstwa Zdrowia Jakub Szymański, który odczytał list podsekretarz stanu w Ministerstwie Zdrowia Katarzyny Kęckiej.
Podczas wystąpień podkreślano znaczenie kompleksowego podejścia do profilaktyki nikotynowej oraz konieczność współpracy instytucji publicznych, szkół i środowisk naukowych.
– Współczesna profilaktyka wymaga systemowego podejścia do wszystkich produktów nikotynowych – podkreślił główny inspektor sanitarny dr Paweł Grzesiowski, przypominając o wieloletnich działaniach Państwowej Inspekcji Sanitarnej na rzecz środowiska sprzyjającego zdrowiu. – Od lat 90. rozwijamy działania legislacyjne, edukacyjne i profilaktyczne w zakresie ograniczania używania nikotyny. Naszym celem jest tworzenie środowiska, w którym wybór życia wolnego od nikotyny staje się naturalny i wspierany na każdym etapie rozwoju człowieka.
Jak wskazano podczas konferencji, w Polsce nadal wysoki odsetek dorosłych – 25-30% – deklaruje używanie wyrobów tytoniowych. Jednocześnie obserwuje się istotne zmiany w zachowaniach młodszych grup – rośnie popularność nowych produktów nikotynowych, w szczególności e-papierosów. Na wybory młodzieży wpływają m.in. presja rówieśnicza, łatwa dostępność produktów, atrakcyjna forma oraz błędne przekonanie o ich bezpieczeństwie.
– Szkoła ma dziś do odegrania kluczową rolę nie tylko w przekazywaniu wiedzy, ale także w kształtowaniu świadomych i odpowiedzialnych postaw zdrowotnych. Wprowadzenie edukacji zdrowotnej zapewnia narzędzia, które pomogą zapobiegać nałogom, w tym – używaniu produktów nikotynowych – podkreśliła wiceministra edukacji narodowej Katarzyna Lubnauer.
– Edukacja antynikotynowa jest jednym z filarów skutecznej polityki państwa w obszarze zdrowia publicznego – podkreśliła w swoim liście wiceministra zdrowia Katarzyna Kęcka.
Jednym z kluczowych elementów konferencji było przedstawienie materiałów edukacyjnych przygotowanych przez Główny Inspektorat Sanitarny we współpracy z Gdańskim Uniwersytetem Medycznym. Zestaw narzędzi obejmuje m.in. broszury dla dyrektorów szkół, przykładowe scenariusze lekcji oraz prezentacje edukacyjne, które mają wspierać tworzenie środowiska szkolnego wolnego od nikotyny.
Celem tych działań jest wzmacnianie kompetencji kadry pedagogicznej oraz skuteczna ochrona zdrowia młodego pokolenia poprzez systemowe działania profilaktyczne.
– Profilaktyka nikotynowa pozostaje jednym z kluczowych wyzwań zdrowia publicznego. Musimy reagować na zmieniające się realia rynku i skutecznie chronić młode pokolenie przed inicjacją nikotynową – mówił dr hab. Łukasz Balwicki, prof. GUMed, kierownik Poradni Antynikotynowej Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku, szpitala GUMed i konsultant krajowy w dziedzinie zdrowia publicznego.
Podczas spotkania zaprezentowano również programy profilaktyczne skierowane bezpośrednio do młodzieży. Dr Olga Białobrzeska z Uniwersytetu SWPS oraz dr hab. Michał Parzuchowski, prof. USWPS przedstawili założenia programu Tylko Pomyśl, który będzie realizowany we współpracy z Głównym Inspektoratem Sanitarnym.
Eksperci podkreślali, że skuteczna profilaktyka buduje odporność na presję marketingową i otoczenie – Zwykle w szkole podajemy fakty, nie uczymy dochodzenia do wniosków. W programie "Tylko pomyśl" chcemy uczyć krytycznego myślenia, aby uczniowie sami zauważali pułapki myślenia, w które wpadają.
Konferencja Stacja Zdrowie zainaugurowała ogólnopolski cykl wydarzeń edukacyjnych, które w kolejnych latach będą organizowane w różnych województwach i kierowane do zróżnicowanych grup odbiorców. Inicjatywa ma na celu wzmocnienie działań z zakresu promocji zdrowia oraz budowanie trwałych postaw prozdrowotnych w społeczeństwie.
Organizatorzy podkreślają, że skuteczna profilaktyka wymaga długofalowej współpracy środowisk naukowych, instytucji publicznych oraz społeczności szkolnych, a uczelnie medyczne odgrywają w tym procesie szczególną rolę jako centra wiedzy i edukacji zdrowotnej.
