Historia medycyny na wystawach przygotowanych we współpracy z Muzeum Gdańska

Efektem tegorocznej współpracy Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego z Muzeum Gdańska są dwie wystawy poświęcone historii medycyny. Ekspozycje prezentują różne aspekty rozwoju nauk medycznych, od dziejów opieki zdrowotnej w Gdańsku po związki medycyny z astrologią oraz współczesne badania nad zdrowiem człowieka w przestrzeni kosmicznej.

Pierwsza z wystaw, Przestrzeń dla zdrowia. Szpitale w Gdańsku w latach 1793–1945, prezentowana jest w Domu Uphagena. Ekspozycja ukazuje przemiany, jakie zachodziły w funkcjonowaniu gdańskich szpitali, od miejsc opieki nad osobami starszymi, ubogimi, wdowami, sierotami i osobami z niepełnosprawnościami po placówki zajmujące się diagnozowaniem i leczeniem chorych. Jednym z przełomowych momentów było utworzenie Lazaretu Miejskiego przy Bramie Oliwskiej, pierwszego gdańskiego szpitala przeznaczonego wyłącznie dla osób chorych.

Wystawa przedstawia również rozwój szpitali wyznaniowych, wojskowych i prywatnych, a także sanatoriów oraz ośrodków rehabilitacyjnych. Pokazuje zmiany w organizacji opieki nad pacjentami i rozwój metod leczenia, dzięki którym w pierwszej połowie XX wieku w Gdańsku powstała rozbudowana sieć szpitali, klinik, przychodni i zakładów leczniczych. Ekspozycję można oglądać do 31 stycznia 2027 roku.

Kuratorami wystawy są: dr hab. Adam Szarszewski, kierownik Zakładu Historii, Etyki i Filozofii Nauk Medycznych GUMed, dr Magdalena Staręga, dr hab. Piotr Paluchowski z Zakładu Historii, Etyki i Filozofii Nauk Medycznych oraz dr Ewa Barylewska-Szymańska. Współpracę przy jej przygotowaniu prowadził Wojciech Szymański.

Druga ekspozycja, Astromedycyna, czyli medycy w roli astrologów, ma charakter plenerowy i prezentowana jest przed kościołem św. Katarzyny. Wystawa przybliża jeden z nurtów średniowiecznej i nowożytnej medycyny, oparty na przekonaniu o wpływie ciał niebieskich na zdrowie i kondycję człowieka. Przedstawia założenia astromedycyny, sylwetki gdańskich medyków zajmujących się tą dziedziną oraz ich dorobek.

Choć astromedycyna została porzucona jako pseudonauka, zagadnienia związane ze zdrowiem człowieka w przestrzeni kosmicznej pozostają dziś ważnym obszarem badań. Temat ten rozwijany jest w Gdańskim Uniwersytecie Medycznym w ramach działalności Centrum Biomedycyny Kosmicznej i Ochrony Radiologicznej, czemu poświęcona została ostatnia plansza wystawy.

Autorami tekstów do ekspozycji są: dr hab. Piotr Paluchowski, dr Urszula Ławrynowicz, dr Ewa Bojaruniec-Król z Zakładu Historii, Etyki i Filozofii Nauk Medycznych, Monika Głowińska oraz Agata Wojdak z Międzynarodowej Agendy Badawczej GUMed. Współpracę przy przygotowaniu wystawy prowadził dr hab. Jakub Mieczkowski, prof. uczelni, koordynator Centrum Biomedycyny Kosmicznej i Ochrony Radiologicznej. Wystawa będzie prezentowana do końca września 2026 roku.