Muzea uczelniane – istniejące jako samodzielne jednostki w strukturze uniwersytetu lub jako kolekcje gromadzone przez pracowników uczelni, poszczególne katedry, zakłady, kliniki (w przypadku uniwersytetów medycznych) itd. stanowią ogromne i nadal zbyt mało upowszechnione źródło informacji na temat historii nauki, życia intelektualnego oraz historii uniwersytetów. Zbiory wspomniane powyżej, w znakomitej większości obejmujące obiekty pochodzące z ostatnich dwóch stuleci ilustrują burzliwy, pełen doniosłych odkryć, ale i tragicznych wydarzeń okres rozwoju nauki i techniki.
Od końca XVIII w., również medycyna kolosalnie zmieniła swe oblicze. Przeszła trudną, długą drogę od zbioru przesadów i brutalnych rękoczynów, nie mających wiele wspólnego z nauką, do stanu współczesnego, pozwalającego zapobiegać wielu chorobom i nieść pomoc potrzebującym. Postęp medycyny, farmacji czy stomatologii, to suma większych i mniejszych odkryć. Niektóre z nich doskonale pamiętamy, wspomnienie innych zatarło się w pamięci. Pracownicy ochrony zdrowia, naukowcy i lekarze codziennie korzystają z setek urządzeń, drobnych sprzętów niezbędnych do przeprowadzenia zabiegów leczniczych i doświadczeń badawczych. Wieszają na szyi słuchawki lekarskie, napełniają strzykawki, analizują dane na ekranach komputerów, oceniają wyniki badań obrazowych. Nie zastanawiają się nad historią poszczególnych urządzeń. Istotna jest sprawność, wygoda i precyzja ich działania. Patrząc na komputer myślą raczej o nowszej generacji sprzętu, jeszcze wydajniejszej, łatwiejszej w użyciu lub dokładniejszej. Komputer jest urządzeniem uniwersalnym. Używanym przez wszystkich, niezależnie od profesji i miejsca pracy. Farmaceuci, genetycy, neurobiolodzy, endokrynolodzy, chirurdzy, statystycy medyczni – to lista, której można by zapewne nie zamykać. Kto spośród wymienionych pamięta początki ery informatycznej, konfigurację pierwszego własnego komputera? Czy w zakamarkach świadomości przetrwały najstarsze, tak dziś egzotycznie brzmiące nazwy urządzenia: mózg elektronowy, maszyna licząca? Historia instrumentów medycznych, narzędzi badawczych, skomplikowanych metod diagnostycznych, tym bardziej nie zaprząta uwagi.
Przyszłość dzięki przeszłości – opowieść o historii medycyny, między innymi przez pryzmat dziejów obiektów z kolekcji Muzeum GUMed, obecnie eksponatów a jeszcze niedawno ważnych elementów wyposażenia szpitali, gabinetów zabiegowych, laboratoriów i sal seminaryjnych. Opowiadamy i prezentujemy je w serii krótkich filmów.
Upowszechnienie wiadomości z zakresu historii nauki oraz polskich uniwersytetów może pomóc w podniesieniu społecznej świadomości jej dokonań i znaczenia. Szczególnie młode pokolenie, rozpoczynające dopiero pasjonujące spotkanie w nauką, doświadczeniem, żmudnym dociekaniem reguł rządzących światem, dorastające w świecie komputerów, sieci bezprzewodowych i tak egzotycznego, już dla ludzi w średnim wieku e-sportu, będzie miało dzięki temu projektowi okazję przyjrzenia się wybranym epizodom historii nauki.
Dofinansowano z programu Społeczna odpowiedzialność nauki Ministra Edukacji i Szkolnictwa Wyższego.
