Historia i Muzeum GUMed

Rycina

Historia i Muzeum GUMed

Oficjalna inauguracja roku akademickiego 1945/1946

Historia

Dowiedz się więcej na temat historii naszej Uczelni.

Muzeum GUMed

Muzeum GUMed

Dowiedz się więcej na temat działalności Muzeum Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego.

Doktorzy honoris causa

Rycina

Doktorzy honoris causa

Doktorzy honoris causa

Doktorzy honoris causa

Stopień naukowy doktora honoris causa jest przyznawany przez uczelnie osobom szczególnie zasłużonym. Tradycja nadawania tego najwyższego wyróżnienia akademickiego narodziła się w GUMed w połowie lat 60. XX w. Od roku 1965 tytuł ten otrzymało 48 osób. Wśród wyróżnionych znaleźli się wybitni naukowcy, lekarze i specjaliści z różnych dziedzin medycyny, którzy wnieśli istotny wkład w rozwój nauk medycznych zarówno w kraju, jak i na świecie. W roku, w którym po raz pierwszy przyznano ten tytuł, wyróżniono nim m.in.: okulistę Ignacego Abramowicza, chirurga Jacka Adamsa-Raya, anatoma i antropologa Michała Reichera.

Ignacy Abramowicz1965Mariusz Maciej Żydowo1995
Jack Adams-Ray1965Shaul G. Massry1998
Paweł Nikołajewicz Napałkow1965Ryszard Jerzy Gryglewski1999
Michał Reicher1965Wacław Szybalski2000
Włodzimierz Mozołowski1972Peter Sleight2000
Marian Górski1974Olgierd Narkiewicz2000
Jarosław Iwaszkiewicz1974Friedhelm Schreiter2001
Keith Edwar Halnan1976Tadeusz Maliński2003
Włodzimierz Aleksiejewicz Miniajew1976Edward J. Johns2005
Monautchchr Eghbal1976Irving W. Wainer2006
Stanisław Byczkowski1985Takashi Wakabayashi2007
Robert Gonstantin Tarazi1985Giuseppe Mancia2008
Zofia Majewska1987Harry Bartelink2008
Ingermar Petersen1988August Heidland2009
Siergiej Iwanowicz Riabow1989Hans Lippert2010
Henryk Wiśniewski1991Tadeusz Hermann2010
Franklin Harold Epstein1991Michinari Hamaguchi2011
Ignacy Adamczewski1992Zdzisław Wajda2012
Hainz Mittelmeier1992Yvan Vander Heyden2013
Tadeusz Reichstein1994Stefan Raszeja2014
Alan Roy Katritzky1994Jerzy Dybicki2015
Paolo Bruni1994Jacek Namieśnik2015
Mirosław Mossakowski1995Abass Alavi2016
Rodolfo Paoletti1995Barbara Krupa-Wojciechowska2016

Wileńskie korzenie Uczelni

Rycina

Wileńskie korzenie Uczelni

Wileńskie korzenie Uczelni

Do Gdańska po zawierusze wojennej trafiła szóstka wybitnych profesorów Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie: Ignacy Abramowicz, Stanisław Hiller, Kornel Michejda, Włodzimierz Mozołowski, Tadeusz PawlasMichał Reicher. Był to dla tworzonej w 1945 r. na gruzach niemieckiej Akademie für Praktische Medicine Akademii Lekarskiej w Gdańsku bezcenny kapitał ludzki. Ci uczeni przynieśli ze sobą nie tylko wysokie kompetencje zawodowe, ale także wysokie wartości moralne i szeroko rozumianą kulturę akademicką. Czterech spośród nich było w latach 30. dziekanami Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. W Akademii Lekarskiej w Gdańsku w trzech pierwszych latach 1945-1948 objęli także funkcję dziekana Wydziału Lekarskiego, kolejno: Kornel Michejda, Michał ReicherTadeusz Pawlas. Prof. M. Reicher został drugim z kolei rektorem Uczelni w latach 1947-1948.

prof. Ignacy Abramowicz

prof. Ignacy Abramowicz


okulista

1890-1982

 

prof. Stanisław Hiller

prof. Stanisław Hiller


histolog

1891-1965

 

Wzory dokumentów np. indeksów ALG oparto na tych używanych w Wilnie. Każdy z tej szóstki profesorów stworzył w naszej Uczelni prawdziwą szkołę, wychował i wykształcił następców i wielu współpracowników. Za nimi przyjechało do Gdańska kilkunastu doświadczonych lekarzy nauczycieli akademickich z Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, którzy w Gdańsku szybko zostali profesorami (Ewa Boj, Henryk Ellert, Jerzy Giedroyć, Zdzisław Kieturakis, Wanda Kondratowa, Jerzy Kozakiewicz, Ksenia Lutomska, Józef Sawlewicz, Witold Sylwanowicz, Karol Szymoński, Witold Tymiński, Wacława Wróblowa). Obok nich do gdańskiej Uczelni trafiło w pierwszych powojennych latach kilkudziesięciu młodszych lekarzy, wychowanków i/lub pracowników Wydziału Lekarskiego USB. Wszyscy przynieśli ze sobą nie tylko doświadczenie zawodowe, ale i tradycję swojej Alma Mater. W pierwszych powojennych latach, a i w latach 50. tradycje wileńskiej Uczelni były więc w AMG obecne na każdym kroku. Gdy warunki polityczne tylko pozwoliły na reaktywację paradnych strojów akademickich, to wzorem na którym się oparto był oczywiście piękny strój Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Bezcenne było doświadczenie i wzorce akademickie wyniesione z USB w organizacji nauczania, badań naukowych i zarządzania powstającą Uczelnią.

prof. Włodzimierz Mozołowski

prof. Włodzimierz Mozołowski


biochemik

1895-1975

 

prof. Kornel Michejda

prof. Kornel Michejda


chirurg

1887-1960

 

Studiując dzieje Wydziału Lekarskiego USB ma się nieodparte wrażenie niezwykłego patriotyzmu, szlachetności, uczciwości i gotowości do ogromnego poświęcenia tamtych wileńskich profesorów. W początkowych latach pracowali w niezwykle trudnych warunkach, brak było wszystkiego, ale gotowi byli pokonać wszelkie przeszkody. To byli ludzie najwyższej próby i dali temu piękne świadectwo. U podstaw naszej Uczelni leży więc dobra tradycja, mamy solidne korzenie, fundament, na którym można było wznieść trwałą budowlę. Tradycja ta została zapisana w Statucie Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego (Dział 1, par.1), któremu nadano brzmienie: Gdański Uniwersytet Medyczny, zwany dalej „Uniwersytetem” lub „Uczelnią” jest uczelnią publiczną, powołaną dekretem Krajowej Rady Narodowej z dnia 8 października 1945 r. o utworzeniu Akademii Lekarskiej w Gdańsku, nawiązującą do tradycji Atheneum Gedanense z Katedrą Anatomii i Medycyny, założoną w 1580 r. oraz Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie.

prof. Michał Reicher

prof. Michał Reicher


anatom

1888-1973

 

prof. Tadeusz Pawlas

prof. Tadeusz Pawlas


dermatolog

1891-1953

 

Rektorzy Uczelni

Rycina

Rektorzy Uczelni

Marcin Gruchała

Marcin Gruchała


2016-2024

Janusz Moryś

Janusz Moryś


2008-2016

Roman Kaliszan

Roman Kaliszan


2005-2008

Wiesław Makarewicz

Wiesław Makarewicz


1999-2005

Zdzisław Wajda

Zdzisław Wajda


1993-1999

Stefan Angielski

Stefan Angielski


1990-1993

Barbara Krupa-Wojciechowska

Barbara Krupa-Wojciechowska


1983-1990

Wiesław Łasiński

Wiesław Łasiński


1982-1983

Mariusz Żydowo

Mariusz Żydowo


1981-1982

Zdzisław Brzozowski

Zdzisław Brzozowski


1975-1981

Stefan Raszeja

Stefan Raszeja


1972-1975

Marian Górski

Marian Górski


1968-1972

Jakub Penson

Jakub Penson


1962-1968

Stanisław Manczarski

Stanisław Manczarski


1956-1962

Jakub Penson

Jakub Penson


1953-1956

Wilhelm Czarnocki

Wilhelm Czarnocki


1948-1953

Michał Reicher

Michał Reicher


1947-1948

Edward Grzegorzewski

Edward Grzegorzewski


1945-1947

Historia

Rycina

Historia

Wnętrze Biblioteki gdańskiego Gimnazjum Akademickiego, 1687 r. Ze zbiorów PAN Biblioteki Gdańskiej

Historia

Akademia Lekarska w Gdańsku została utworzona 8 października 1945 r. Jej historia nawiązuje do wielowiekowych tradycji uprawiania w Gdańsku medycyny przez chirurgów zrzeszonych w działającym od 1454 r. Cechu Chirurgów oraz nauczania i badań medyczno-przyrodniczych, zwłaszcza w założonym w 1558 r. Gdańskim Gimnazjum Akademickim (Atheneum Gedanense). Utworzono w nim katedrę nauk przyrodniczych i medycyny (physices et medicinae), którą kierowali wybitni znawcy przedmiotu. Najbardziej znanymi spośród wykładowców byli Joachim Oelhafius, rodowity gdańszczanin, który w 1613 r. jako pierwszy w północnej Europie przeprowadził publiczną sekcję zwłok noworodka oraz anatom i lekarz – Jan Adam Kulmus, autor wydanego w 1732 r. atlasu anatomicznego Tabulae anatomicae. Dzieło to doczekało się wielu wydań i było tłumaczone na wiele języków. Gimnazjum Akademickie prezentowało wysoki poziom, a jego absolwenci byli przyjmowani na trzeci rok studiów medycznych w uniwersytetach zachodnioeuropejskich. Po likwidacji Gimnazjum Akademickiego w początkach XIX w. aż do pierwszych lat XX w. nie istniała w Gdańsku żadna szkoła wyższa o akademickim charakterze.


< Wnętrze Biblioteki Gdańskiego Gimnazjum Akademickiego, 1687 r. Ze zbiorów PAN Biblioteki Gdańskiej.

Prof. Michał Reicher podczas wykładu z anatomii

Tradycje nauk farmaceutycznych w Gdańsku sięgają czasów Jana Placotomusa, autora wspaniałych książek i założyciela w 1527 roku pierwszej gdańskiej apteki oraz Jana Schmiedta alias Fabritiusa, współautora najstarszej w Polsce farmakopei wydanej w 1665 r.

W 1935 r. senat Gdańska, wówczas już niemal całkowicie opanowany przez niemieckich nacjonalistów (członków NSDAP), przystąpił do organizowania Państwowej Akademii Medycyny Praktycznej (Die Staatliche Akademie für Praktische Medizin zu Danzig) na bazie szpitala miejskiego zbudowanego w latach 1907-1911. Nauczanie medycyny w nowo otwartej uczelni obejmowało przedmioty kliniczne. W 1940 r., po zorganizowaniu nauczania także przedmiotów przedklinicznych, nazwę uczelni zmieniono na Medizinische Akademie in Danzig, tworząc pełne, pięcioletnie studium medycyny.

Prof. Stanisław Hiller, prowadzący wykład z histologii

Po zakończeniu II wojny światowej powstała Akademia Lekarska w Gdańsku, przemianowana w 1950 roku na Akademię Medyczną. W gronie profesorów nowo powstałej uczelni było wielu wybitnych polskich uczonych, wywodzących się z Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie, którzy przybyli do Gdańska po przyłączeniu Wilna do ówczesnego Związku Radzieckiego, a także garstka uczonych z innych przedwojennych polskich ośrodków akademickich. Początkowo Akademia Lekarska kształciła na dwóch kierunkach studiów: lekarskim i farmaceutycznym. W maju 1947 roku powołano Wydział Stomatologiczny Akademii Lekarskiej, przemianowany w styczniu 1950 r. na Oddział Stomatologiczny Wydziału Lekarskiego. W 1975 r. Akademia Medyczna w Gdańsku utworzyła swą filię w Bydgoszczy, przekształconą w 1984 roku w samodzielną uczelnię. W 1993 roku powstał Międzyuczelniany Wydział Biotechnologii jako jednostka wspólna Akademii Medycznej w Gdańsku i Uniwersytetu Gdańskiego. W roku akademickim 2005/2006 Akademia Medyczna w Gdańsku uruchomiła Wydział Nauk o Zdrowiu.

Studenci przed Atheneum Gedanense Novum

Od chwili swego powstania Uczelnia dba o stały rozwój bazy dydaktycznej i klinicznej. Utworzono w niej wiele nowych zakładów i klinik, unowocześniono wyposażenie, wzniesiono kilka budynków, skomputeryzowano i okablowano siecią komputerową wszystkie obiekty w tym osiedle studenckie. Obecnie GUMed oferuje edukację w prawie wszystkich zawodach medycznych, w tym także w języku angielskim.

Akademia Medyczna w Gdańsku 19 maja 2009 r. zmieniła nazwę na Gdański Uniwersytet Medyczny (GUMed).

Oferta dydaktyczna

Przygotowanie tkanek do hodowli

Oferta dydaktyczna

Od lewej mgr Klaudia Stawarska i mgr Ada Kawecka w trakcie analiz elektrofizjologicznych skrawków tkankowych

Oferta dydaktyczna

Centrum Kardioonkologii Doświadczalnej oferuje zajęcia fakultatywne dla studentów Wydziału Lekarskiego Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Zajęcia prowadzone są przez wykwalifikowaną kadrę i obejmują następujące zagadnienia:


  • Diagnostyka laboratoryjna w kardioonkologii – klucz do wczesnej oceny ryzyka i personalizacji terapii,
  • Bioenergetyka komórek jako nowy cel diagnostyczny i terapeutyczny we współczesnej onkologii,
  • Cellular Bioenergetics as a Novel Diagnostic and Therapeutic Target in Modern Oncology,
  • Jak rozmawiać z laboratorium? Rola diagnostyki laboratoryjnej i komunikacji interdyscyplinarnej w procesie podejmowania decyzji klinicznych.

Obecnie realizowane projekty badawcze finansowane ze źródeł zewnętrznych

Tytuł projektu: Living myocardial slices as a translational platform for identifying cardiotoxicity biomarkers and personalizing anticancer therapy
Konkurs: Polish Society of Cariology Grant 2025 in collaboration with SERVIER
Współpraca GUMed: Katedra i Klinika Kardiochirurgii i Chirurgii Naczyniowej, Katedra i Klinika Onkologii i Radioterapii, Katedra i Klinika Kardiologii i Elektroterapii Serca, Katedra i Zakład Biochemii, Zakład Biofarmacji, Katedra i Zakład Diagnostyki Chorób Serca, Centrum Medycyny Translacyjnej, Katedra i Zakład Patomorfologii
Kwota dofinansowania: 225 000 PLN 
Główny badacz: dr hab. Barbara Kutryb-Zając, prof. uczelni
 

Tytuł projektu: Mitochondrial targets of flozins in endothelial cells - a new approach to the prevention, diagnosis and therapy of heart failure
Konkurs: OPUS NCN
Konsorcjum: Gdański Uniwersytet Medyczny (lider), Uniwersytet Gdański (partner), Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (partner)
Współpraca GUMed: Katedra i Zakład Biochemii, Katedra i Zakład Diagnostyki Chorób Serca, Katedra i Klinika Kardiochirurgii i Chirurgii Naczyniowej
Kwota dofinansowania: 1 698 920 PLN
Główny badacz: dr hab. Barbara Kutryb-Zając, prof. uczelni

 

Tytuł projektu: Ecto-enzymes in interactions of vascular endothelium with blood circulating cell in physiology, pathology and therapy; could cells exchange their ecto-enzymes?
Konkurs: SONATA NCN
Konsorcjum: Gdański Uniwersytet Medyczny (lider), Uniwersytet Jagielloński (partner)
Współpraca GUMed: Katedra i Zakład Biochemii, Katedra i Zakład Diagnostyki Chorób Serca
Kwota dofinansowania: 1 498 740 PLN
Główny badacz: dr hab. Barbara Kutryb-Zając, prof. uczelni

Tytuł projektu: Combating Hypoxia to prevent Right Ventricular Failure in experimental pulmonary hypertension - role of energetic, fibrosis and sex – a step toward personalized therapy (H-RVF)
Konkurs: OPUS NCN
Konsorcjum: Gdański Uniwersytet Medyczny (partner), Uniwersytet Jagielloński (partner), Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego (lider)
Kwota dofinansowania: 3 521 840 PLN
Główny badacz (GUMed): dr hab. Barbara Kutryb-Zając, prof. uczelni

Tytuł projektu: Endothelial bioenergetics as a novel target for vascular protection – unveiling the mitochondrial mechanisms of lipid-lowering therapies
Konkurs: PRELUDIUM NCN
Współpraca GUMed: Katedra i Zakład Biochemii, Katedra i Zakład Diagnostyki Chorób Serca
Kwota dofinansowania: 209 520 PLN
Główny badacz: dr Alicja Braczko

Tytuł projektu: Radiotherapy-induced cardiac conduction reprogramming - a molecular perspective
Konkurs: OPUS NCN
Współpraca GUMed: Katedra i Klinika Onkologii i Radioterapii, Katedra i Zakład Biochemii, Katedra i Klinika Kardiochirurgii i Chirurgii Naczyniowej, Katedra i Zakład Patomorfologii, Międzynarodowa Agenda Badawcza
Kwota dofinansowania: 2 254 560 PLN
Główny badacz: dr Bartłomiej Tomasik


Więcej na temat tego projektu można dowiedzieć się na stronie internetowej NewsMed.
 

Tytuł projektu: Molecular basis of cardiac conduction reprogramming induced by radiotherapy
Konkurs: MNiSW Student Scientific Clubs Create Innovations
Współpraca GUMed: Katedra i Klinika Onkologii i Radioterapii, Katedra i Zakład Biochemii
Kwota dofinansowania: 68 600 PLN
Opiekun: dr Bartłomiej Tomasik
 

Dorobek naukowy zespołu (lata 2023-2026)

WALCZAK I, BRACZKO A, Paterek A, Rolski F, URBANOWICZ K, TARNAWSKA M, Knapczyk R, PARZUCHOWSKA A, SMOLEŃSKI R, HELLMANN M, Mączewski M, KUTRYB-ZAJĄC B.
Dapagliflozin, an SGLT2 inhibitor, improves endothelial cell energy metabolism through enhanced mitochondrial respiration
Cell. Physiol. Biochem.
2025 : vol. 59, nr 2, s. 235-251

 

TARNAWSKA M, WALCZAK I, Paterek A, Rolski F, Knapczyk R, Mączewski M, Cracowski J, HELLMANN M, KUTRYB-ZAJĄC B.
Special focus on the mitochondria in endothelial cells: a novel therapeutic target for gliflozins?
Biomed. Pharmacother.
2025 : vol. 188, art. ID 118210, s. 1-18

 

Urbańska J, Prus A, KRÓLAK T, KONOPA K, KAMIŃSKA J, NACZK E, NOWAK R, Szewczyk P, LEWICKA E, LIŻEWSKA-SPRINGER A, DANIŁOWICZ-SZYMANOWICZ L, BIEŃKOWSKI M, JASSEM J, DZIADZIUSZKO R, TOMASIK B.
Repeated stereotactic radioablation for recurrent ventricular tachycardia in a patient with lung cancer
Cardiol. J.
2025 : vol. 32, nr 4, s. 411-415

van der Pol L, Blanck O, Grehn M, Blazek T, Knybel L, Balgobind B, Verhoeff J, Miszczyk M, Blamek S, Reichl S, Andratschke N, Mehrhof F, Boda-Heggemann J, TOMASIK B, Mandija S, Fast M.
Auto-contouring of cardiac substructures for stereotactic arrhythmia radioablation (STAR): a STOPSTORM.eu consortium study
Radiother. Oncol.
2025 : vol. 202, art. ID 110610, s. 1-8

KUTRYB-ZAJĄC B, KAWECKA A, HARASIM G, BIEŃKOWSKI M, STAWARSKA K, URBANOWICZ K, SMOLEŃSKI R, KOWALIK M, KOŁACZKOWSKA M, SIONDALSKI P.
Purinergic ecto-enzymes in human and ovine aortic valves: indicators of bacterial nanocellulose scaffold cellularization
Artif. Cell. Nanomed. Biotechnol.
2025 : vol. 53, nr 1, s. 219-230

PARZUCHOWSKA A, TARNAWSKA M, SMOLAREK D, KUTRYB-ZAJĄC B, HELLMANN M.
Nicotinamide adenine dinucleotide fluorescence monitoring as a potential tool for the microvascular and mitochondrial function assessment in heart failure
Cardiol. J.
2025 : vol. 32, nr 6, s. 692-694

Topa J, RICHERT J, STOKOWY T, Staśczak A, SZAJEWSKI M, CIESIELSKI M, Grešner P, TOMASIK B, Arcimowicz Ł, STANKIEWICZ A, SUCHODOLSKA G, SENKUS E, KRUSZEWSKI W, ŻACZEK A, MARKIEWICZ A.
Characterizing epithelial-mesenchymal transition-linked heterogeneity in breast cancer circulating tumor cells at a single-cell level
Mol. Oncol.
2025 : vol. 19, nr 12, s. 3685-3705

KUTRYB-ZAJĄC B, Hoogervorst R, STAWARSKA K, KAWECKA A, JĘDRZEJEWSKA A, SIONDALSKI P, SMOLEŃSKI R, Van Der Velden J.
Exploring nucleotide metabolism and nicotinamide riboside effects in hypertrophic cardiomyopathy
Eur. J. Heart Fail.
2025 : vol. 27, suppl. S1, s. 21

STAWARSKA K, KAWECKA A, KAMIŃSKA J, SIONDALSKI P, KUTRYB-ZAJĄC B, TOMASIK B.
Reprogramowanie metabolizmu energetycznego w sercu pod wpływem radioterapii
Folia Med. Crac.
2025 : t. LXV, suppl. 2, s. 53

Nowakowski M, KUTRYB-ZAJĄC B, Heather L, Leszek P, Łuniewska O, URBANOWICZ K, Mączewski M, Nogajski Ł, Mączewski M, Paterek A.
Utrata zdolności buforującej tkanki tłuszczowej nasierdziowej wiąże się z lipotoksycznością mięśnia sercowego w niewydolności serca ze zmniejszoną frakcją wyrzutową
Folia Med. Crac.
2025 : t. LXV, suppl. 2, s. 45

KAWECKA A, STAWARSKA K, ROMANOWSKA-KOCEJKO M, ŻARCZYŃSKA-BUCHOWIECKA M, JĘDRZEJEWSKA A, BRACZKO A, DEPTUŁA M, ZAWRZYKRAJ M, KRÓL O, FRAŃCZAK M, HARASIM G, PIKUŁA M, HELLMANN M, KUTRYB-ZAJĄC B.
Adenosine deaminase mediates endothelial inflammation via an ADA1-CD26 interaction in post-COVID
Front. Pharmacol.
2025 : vol. 16, art. ID 1578973, s. 1-10

MIERZEJEWSKA P, Papiernik D, Denslow A, Zabrocka A, KUTRYB-ZAJĄC B, Charkiewicz K, BRACZKO A, SMOLEŃSKI R, Wietrzyk J, SŁOMIŃSKA E.
4-Pyridone-3-carboxamide-1-ß-D-ribonucleoside reduces cyclophosphamide effects and induces endothelial inflammation in murine breast cancer model
Int. J. Mol. Sci.
2025 : vol. 26, nr 1, art. ID 35, s. 1-15

KURLAPSKI M, BRACZKO A, Dubiela P, WALCZAK I, KUTRYB-ZAJĄC B, ZAUCHA J.
Metabolic interactions in the tumor microenvironment of classical Hodgkin lymphoma: implications for targeted therapy
Int. J. Mol. Sci.
2025 : vol. 26, nr 15, art. ID 7508, s. 1-26

ROMANOWSKA-KOCEJKO M, BRACZKO A, JĘDRZEJEWSKA A, ŻARCZYŃSKA-BUCHOWIECKA M, Kocejko T, KUTRYB-ZAJĄC B, HELLMANN M.
Follow-up assessment of the microvascular function in patients with long COVID
Microvasc. Res.
2025 : vol. 157, art. ID 104748, s. 1-8

Knapczyk R, WALCZAK I, Rolski F, Leszek P, Paterek A, Kapusta M, Narajczyk M, HELLMANN M, Mączewski M, KUTRYB-ZAJĄC B.
Multimodal assessment of the energy metabolism and oxidative stress in coronary microvascular endothelial cells during heart failure
Post. Biochem.
2025 : t. 71, nr S1, s. 15

TOMASIK B, Garbicz F, Braun M, BIEŃKOWSKI M, JASSEM J.
Heterogeneity in precision oncology
Camb. Prisms Precis. Med.
2024 : vol. 2, art. ID e2, s. 1-22

ROMANOWSKA-KOCEJKO M, JĘDRZEJEWSKA A, BRACZKO A, STAWARSKA K, KRÓL O, FRAŃCZAK M, HARASIM G, SMOLEŃSKI R, HELLMANN M, KUTRYB-ZAJĄC B.
Red blood cell adenylate energetics is related to endothelial and microvascular function in long COVID
Biomedicines
2024 : vol. 12, nr 3, art. ID 554, s. 1-15

Karaś A, Bar A, Pandian K, Jasztal A, Kuryłowicz Z, KUTRYB-ZAJĄC B, Buczek E, Rocchetti S, Mohaissen T, JĘDRZEJEWSKA A, Harms A, Kaczara P, Chłopicki S.
Functional deterioration of vascular mitochondrial and glycolytic capacity in the aortic rings of aged mice
GeroScience
2024 : vol. 46, nr 4, s. 3831-3844

ŁOŚ A, WALCZAK I, BIEŃKOWSKI M, KUTRYB-ZAJĄC B, HELLMANN M.
New insight into the aortic microcirculation in coronary disease: Intraoperative laser Doppler flow measurement and vasa vasorum imaging
Kardiol. Pol.
2024 : t. 82, nr 10, s. 1008-1009

ZABIELSKA-KACZOROWSKA M, STAWARSKA K, KAWECKA A, URBANOWICZ K, SMOLEŃSKI R, KUTRYB-ZAJĄC B.
Nucleotide depletion in hypoxia experimental models of mouse myocardial slices
Nucleos. Nucleot. Nucleic Acids
2024 : vol. 43, nr 8, s. 1-13

KUTRYB-ZAJĄC B.
Editorial for the special issue titled "Adenosine metabolism: key targets in cardiovascular pharmacology"
Pharmaceuticals
2024 : vol. 17, nr 6, art. ID 751, s. 1-4

KUTRYB-ZAJĄC B, KAWECKA A, Nasadiuk K, BRACZKO A, Stawarska K, Caiazzo E, KOSZAŁKA P, Cicala C.
Drugs targeting adenosine signaling pathways: a current view
Biomed. Pharmacother.
2023 : vol. 165, art. ID 115184, s. 1-25

BRACZKO A, HARASIM G, KAWECKA A, Walczak I, Kapusta M, Narajczyk M, Stawarska K, SMOLEŃSKI R, KUTRYB-ZAJĄC B.
Blocking cholesterol formation and turnover improves cellular and mitochondria function in murine heart microvascular endothelial cells and cardiomyocytes
Front. Physiol.
2023 : vol. 14, art. ID 1216267, s. 1-16

JĘDRZEJEWSKA A, KAWECKA A, BRACZKO A, ROMANOWSKA-KOCEJKO M, Stawarska K, DEPTUŁA M, ZAWRZYKRAJ M, Franczak M, KRÓL O, HARASIM G, Walczak I, PIKUŁA M, HELLMANN M, KUTRYB-ZAJĄC B.
Changes in adenosine deaminase activity and endothelial dysfunction after mild Coronavirus Disease-2019
Int. J. Mol. Sci.
2023 : vol. 24, nr 17, art. ID 13140, s. 1-16

MIERZEJEWSKA P, Di Marzo N, ZABIELSKA-KACZOROWSKA M, WALCZAK I, SŁOMIŃSKA E, Lavitrano M, Giovannoni R, KUTRYB-ZAJĄC B, SMOLEŃSKI R.
Endothelial effects of simultaneous expression of human HO-1, E5NT, and ENTPD1 in a mouse
Pharmaceuticals
2023 : vol. 16, nr 10, art. ID 1409, s. 1-12

Oferta w ramach usług zewnętrznych

Przygotowanie tkanek do hodowli

Oferta w ramach usług zewnętrznych

Moduł do hodowli i stymulacji skrawków serca

Oferta w ramach usług zewnętrznych

Centrum świadczy usługi dla podmiotów zewnętrznych. Obecnie Jednostka wykonuje analizy zgodnie z indywidualnymi zleceniami z dostosowaniem do konkretnych potrzeb kontrahentów.

Zakres usług obejmuje m.in.:


  • Izolację i hodowlę modeli biologicznych: izolacja i hodowla skrawków organotypowych, organoidów i kultur pierwotnych, ustanawianie i utrzymanie hodowli komórkowych i tkankowych, usługi przygotowania modeli ex vivo i 3D,
  • analizę funkcji naczyń i śródbłonka naczyniowego: ocena funkcji naczyń i śródbłonka naczyniowego w modelach eksperymentalnych, analiza czynności śródbłonka w tkankach i kulturach komórkowych, badania funkcjonalne układu naczyniowego ex vivoin vitro),
  • komórkowe testy funkcjonalne: analizy w hodowlach komórkowych, ocena odpowiedzi na bodźce i terapie, biofunkcjonalne analizy komórkowe in vitro i w tkankachch, badania funkcjonalne układu naczyniowego ex vivo i in vitro, drug-repurposing,
  • obrazowanie tkanek i kultur komórkowych: zaawansowane obrazowanie tkanek i hodowli komórkowych, mikroskopia świetlna i fluorescencyjna, obrazowanie masowe tkanek, skrawków organotypowych i organoidów, analiza morfologiczna materiału biologicznego,
  • analizę elektrofizjologiczną w modelach eksperymentalnych: elektrofizjologia komórkowa z użyciem macierzy wieloelektrodowych – MEA, rejestracja aktywności bioelektrycznej komórek i tkanek, analiza sygnałów elektrofizjologicznych w systemach MEA,
  • analizę metaboliczną: profilowanie metaboliczne komórek i tkanek, metaboliczna charakterystyka materiałów biologicznych (krwi, osocza, surowicy, moczu), komórek izolowanych z krwi i tkanek, kompleksowa analiza metabolizmu,
  • analizę przepływów metabolicznych i bioenergetyki komórek: ocena bioenergetyki i przepływów metabolicznych, zaawansowana analiza szlaków metabolicznych w hodowlach i tkankach.

Nasz potencjał i zakres usług

Przygotowanie tkanek do hodowli

Nasz potencjał i zakres usług

Mikrotom oscylacyjny do pozyskiwania cienkich skrawków żywych tkanek

Nasz potencjał i zakres usług

Nadrzędnym celem działalności CKOD jest wypracowanie innowacyjnych rozwiązań diagnostycznych i terapeutycznych odpowiadających na obecne wyzwania kliniczne w kardiologii, onkologii i na styku tych dziedzin. Prowadzimy badania o charakterze przedklinicznym i translacyjnym z zastosowaniem unikatowy modeli eksperymentalnych oraz zaawansowanych technik badawczych.


Główne obszary działalności CKOD obejmują:

  • Zastosowanie w badaniach eksperymentalnych modeli pierwotnych hodowli komórkowych oraz żywych skrawków tkankowych, w tym ludzkiego serca oraz naczyń krwionośnych ex vivo;
  • rozwój nowych strategii diagnostycznych poprzez poszukiwanie biomarkerów wczesnego uszkodzenia serca i naczyń, w tym w przebiegu chorób nowotworowych oraz w trakcie terapii onkologicznej;
  • poszukiwanie nowych celów terapeutycznych w patologiach układu sercowo-naczyniowego;
  • interdyscyplinarne projekty badawcze, bazujące na współpracy z ekspertami w ramach Priorytetowych Obszarów Badawczych IDUB, uczelni zrzeszonych w ramach Związku Uczelni Fahrenheita oraz partnerów z kraju i zagranicy.
     

Zaplecze badawcze i dostępna aparatura

W ramach działalności CKOD badania prowadzone są w następujących pracowniach:

 

Pracownia metabolizmu komórek i tkanek


  • Pierwszy w Polsce i drugi w Europie analizator metaboliczny Seahorse XFp Flex (Seahorse BioScience), umożliwiający ultraczułe pomiary szybkości konsumpcji tlenu odzwierciedlającej oddychanie mitochondrialne oraz szybkości zewnątrzkomórkowego zakwaszenia odzwierciedlającą glikolizę w żywych komórkach, modelach komórkowych 3D oraz skrawkach tkanek. Szybkość konsumpcji tlenu może być mierzona także w izolowanych mitochondriach lub permeabilizowanych komórkach,
  • chromatografy cieczowe Nexera LC 2040 (Shimadzu) i Nexera LC40 (Shimadzu),
  • spektrometr mas Orbitrap Exploris 480 współpracujący z chromatografem cieczowym Vanquish lub nanochromatografem Ultimate 3000 (ThermoFisher),
  • spektrometr Mas MicroTOF-Q2 (Bruker) współpracujący z chromatografem Ultimate 3000 (ThermoFisher) lub nanochromatografem Ultimate 3000,
  • spektrometr Mas Quantum TSQ Vantage EMR współpracujący z chromatografem Surveyor lub nanochromatografem Ultimate 3000 (ThermoFisher),
  • automatyczny analizator biochemiczny XL-180 (Erba, Meinheim) z systemem otwartym, przeznaczony jest do pomiarów spektrofotometrycznych i immunoturbidymetrycznych (w zakresie długości fali od 340-700 nm). Analizator posiada szerokie menu testowe, umożliwiające przeprowadzanie oznaczeń biochemicznych w surowicy krwi, osoczu i moczu. Urządzenie posiada obszerny program kontroli jakości, a ponadto pozwala na przeprowadzenie do 180 badań w ciągu godziny. Mała objętość mieszaniny reakcyjnej (180ul) dozowanej przy pomocy precyzyjnej strzykawki szafirowej pozwala na wykorzystanie niewielkiej ilości materiału biologicznego.

 

Pracownia żywych skrawków organotypowych


  • Mikrotom oscylacyjny z chłodzeniem umożliwiający krojenie żywych tkanek w warunkach natlenianianego buforu do izolacji,
  • inkubator do hodowli skrawków organotypowych (grubości 100 – 300 μm) z kontrolowaną atmosferą dwutlenku węgla,
  • system do izolacji i hodowli tkanek, kompatybilny z obrazowaniem i analizami metabolicznymi,
  • system rejestrujący potencjały czynnościowe w skrawkach serca (ang. Multielectrode Array – MEA),
  • system do hodowli skrawków serca w warunkach stymulacji w polu elektrycznym (MyoDish In Vitro System),
  • system do izolacji naczyń ex vivo,
  • ośmiokanałowy zestaw kąpieli krążków naczyniowych (Danish Myo Technology – DMT) z zaawansowanym półautomatycznym systemem płukania, przeznaczony do badań odpowiedzi zależnej i niezależnej od śródbłonka izolowanych krążków naczyń krwionośnych, usuwanych podczas rutynowych zabiegów inwazyjnych.

 

Pracownia hodowli komórkowych


  • Inkubator do hodowli komórkowych z kontrolowaną atmosferą dwutlenku węgla i azotu z możliwością uzyskania warunków hipoksji,
  • komory laminarne z pionowym i poziomym przepływem powietrza,
  • odwrócony mikroskop świetlny,
  • szybkoobrotowe wirówki laboratoryjne z chłodzeniem,
  • wirówka mikrohematokrytowa,
  • mikrowirówka.

 

Pracownia obrazowania


  • Odwrócony mikroskop fluorescencyjny Zeiss Axio Observer 7, wyposażony w komorę inkubacyjną z dwukanałowym mikserem gazów (możliwość regulacji poziomu tlenu w komorze) i regulacją temperatury, kamerę kolorową Axiocam 105, cyfrową kamerę monochromatyczną Axiocam 305, pełną automatyzację x/y/z, autofokus, system fluorescencyjnego oświetlenia strukturalnego ApoTome.2, zestaw obiektywów EC Plan-Neofluar (10x, 20x, 40x, 62x), źródło światła HXP 120, 2 zestawy filtrów: DAPI, FITC, TRITC, Cy5 oraz CFP, YFP, Hc Red, kontrast Nomarskiego DIC i pakiet oprogramowania Zeiss ZEN 2.6 pro Hardware,
  • spektrometr mas Orbitrap Exploris 480 współpracujący z źródłem obrazowania masowego AP-MALDI UHR (MassTech).

 

Pracownia napromieniania


  • Akcelerator Varian Truebeam typu HD, wykorzystujący napięcie przyspieszające 6MV,
  • fantomy z plexi wraz z zestawem komór typu Farmer do precyzyjnych pomiarów dawek tygodniowych,
  • urządzenie Quickcheck, wykorzystywane do codziennego monitorowania stabilności akceleratora,
  • fantom MPC, umożliwiający codzienną kontrolę pełnej geometrii aparatu,
  • komory typu Semiflex 3D, przeznaczone do pomiarów w fantomie wodnym oraz komorę Diamond, idealną do pomiarów małych pól w warunkach fantomowych,
  • fantom Octavius 4D PTW oraz matrycę półprzewodnikową dające możliwość weryfikacji planów napromieniania zarówno dla radioterapii frakcjonowanej konwencjonalnie jak i technik stereotaktycznych,
  • system weryfikacji planów z użyciem elektronicznego detektora obrazowego (EPID) oraz filmów Gafchromic™, wspomagany przez dedykowany skaner i oprogramowanie do analizy filmów,
  • niezależny system obliczeń dawek Mobius, umożliwiający niezależną weryfikację rozkładu dawki, niezależnie od systemu planowania radioterapii,
  • algorytmy Acuros i AAA, pozwalające na bardziej precyzyjne obliczenia dawki, szczególnie w obecności materiałów o wysokiej gęstości, takich jak implanty tytanowe,
  • system obrazowania iMAR na TK, wspierający precyzyjną lokalizację struktur serca z uwzględnieniem materiałów o różnej gęstości.

 

Pracownia badań in vivo


  • Szczurze i mysie modele patologii sercowo-naczyniowych w tym nadciśnienia, dyslipidemii, miażdżycy, niewydolności serca i arytmii,
  • mysie modele chorób nowotworowych, w tym raka piersi, raka płuc, międzybłoniaka opłucnej i czerniaka,
  • aparat do USG i ECHO-Vero 1100 Imaging System,
  • aparat do EKG,
  • system do anestezji wziewnej,
  • system perfuzji Langerdorfa,
  • respirator dla zwierząt laboratoryjnych.

 


Działalność CKOD ma na celu:

  • Zacieśnienie współpracy pomiędzy badaczami z nauk podstawowych i klinicznych,
  • zwiększenie potencjału do realizacji projektów translacyjnych, uwzględniających badania przedkliniczne w kardiologii, onkologii i na pograniczu tych dziedzin,
  • zmniejszenie częstości powikłań sercowo-naczyniowych u pacjentów leczonych onkologicznie, co bezpośrednio przekłada się na lepszą jakość i długość życia,
  • wczesną diagnostykę i precyzyjne monitorowanie stanu układu krążenia w trakcie oraz po zakończeniu terapii przeciwnowotworowej, dzięki wdrażaniu nowoczesnych narzędzi diagnostycznych,
  • personalizację leczenia – lepsze dopasowanie intensywności i rodzaju terapii do indywidualnego profilu pacjenta, z uwzględnieniem ryzyka kardio- i waskulotoksyczności,
  • repozycjonowanie leków – tzw. drug repurposing, czyli wykazanie korzystnego działania znanych cząsteczek w obliczu prewencji i terapii schorzeń sercowo-naczyniowych u chorych onkologicznych,
  • poprawę skuteczności radioterapii i chemioterapii poprzez optymalizację dawek oraz schematów leczenia, które minimalizują uszkodzenia mięśnia sercowego i naczyń.

Profil działalności CKOD

Przygotowanie tkanek do hodowli

Profil działalności CKOD

Przygotowanie tkanek do hodowli

Profil działalności CKOD

Nadrzędnym celem działalności CKOD jest rozwój innowacyjnych rozwiązań diagnostycznych i terapeutycznych odpowiadających na wyzwania współczesnej medycyny. Jednostka prowadzi badania o wysokim potencjale translacyjnym obejmujące zastosowanie unikatowych eksperymentalnych modeli przedklinicznych, w tym pierwotnych hodowli oraz tkankowych, nowoczesnych technologii obrazowania i analizy metabolizmu komórkowego.

Powstanie CKOD jest bezpośrednim efektem współpracy badaczy z nauk podstawowych i klinicznych, wpisującej się we wszystkie priorytetowe obszary badawcze Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego. Jednostka realizuje projekty, które dają realną perspektywę wdrożenia nowych rozwiązań diagnostycznych i terapeutycznych na skalę Europy i Świata. Jednym z istotnych elementów działalności Centrum jest opracowanie nowoczesnej diagnostyki i terapii chorób serca oraz naczyń ze szczególnym uwzględnieniem schorzeń przebiegających z dysfunkcją śródbłonka, które mogą być wywołane przez choroby nowotworowe, terapie onkologiczne oraz współwystępujące ryzyko kardiometaboliczne. Ponadto, prowadzone są również badania nad molekularnymi oraz komórkowymi mechanizmami reprogramowania przewodzenia w sercu indukowanego przez radioterapię.

Istotnym elementem pracy Jednostki jest integracja interdyscyplinarnego środowiska badaczy z nauk podstawowych i klinicznych Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego oraz Uniwersyteckiego Centrum Klinicznego w Gdańsku we współpracy z uczelni zrzeszonych w ramach Związku Uczelni Fahrenheita oraz partnerów z kraju i zagranicy. Obecnie w Centrum prowadzone są projekty we współpracy z Uniwersytetem Jagiellońskim, Instytutem Immunologii i Terapii Doświadczalnej im. Ludwika Hirszfelda PAN, Instytutem Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności Polskiej Akademii Nauk w Olsztynie, Narodowym Instytutem Onkologii, Politechniką Warszawską, Centrum Medycznego Kształcenia Podyplomowego, Narodowym Instytutem Kardiologii, Centrum Medycznym w Amsterdamie i Uniwersytetem w Zurychu.