W marcu ubiegłego roku studenci Studenckiego Koła Naukowego przy Katedrze i Klinice Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych GUMed oraz studenci z Uniwersytetu Gdańskiego zorganizowali wspólne stoisko profilaktyczne w Centrum Handlowym Madison w Gdańsku. Akcja wpisała się w obchody Światowego Dnia Nerek 2025, którego hasło brzmiało: Czy z Twoimi nerkami wszystko w porządku? Wykryj wcześnie, chroń zdrowie nerek. Wydarzenie zostało objęte patronatem rektorów obu uczelni i znalazło się na oficjalnej mapie aktywności World Kidney Day 2025.
Głównym celem akcji było dotarcie do mieszkańców Gdańska z rzetelną wiedzą na temat chorób nerek i ich profilaktyki. Wolontariusze informowali uczestników o czynnikach ryzyka PChN, zasadach zdrowego stylu życia oraz ośmiu złotych regułach zdrowia nerek ogłoszonych przez Komitet Sterujący Światowego Dnia Nerek (m.in. odpowiednie nawodnienie, ograniczenie soli, kontrola ciśnienia tętniczego i glikemii, unikanie nikotyny oraz ostrożność przy stosowaniu leków przeciwzapalnych). Każdy uczestnik otrzymał bezpłatne paski do badania moczu wraz z instrukcją interpretacji wyników dostępną przez kod QR. Ponadto edukowano o żywieniu w chorobach nerek i kamicy nerkowej, a także odsyłano (również z pomocą kodów QR) do korzystania z bezpłatnych usług Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej. Dzięki temu działania edukacyjne nie kończyły się wraz z opuszczeniem stoiska, a uczestnicy mogli kontynuować profilaktykę samodzielnie w domu.
W ciągu siedmiu godzin wolontariusze przebadali 171 uczestników (67% kobiet; mediana wieku 63 lata). Każdy uczestnik wypełnił kwestionariusz czynników ryzyka przewlekłej choroby nerek (PChN), a następnie miał zmierzone ciśnienie tętnicze oraz stężenie kreatyniny we krwi włośniczkowej przy użyciu przenośnego analizatora Nova Max Pro, co stanowiło pierwsze zastosowanie tego rodzaju urządzenia w ramach imprezy organizowanej przez środowisko akademickie.
Członkowie Studenckiego Koła Naukowego przy Katedrze i Klinice Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego opublikowali artykuł naukowy opisujący przebieg i wyniki akcji profilaktycznej przeprowadzonej podczas Światowego Dnia Nerek 2025 w Gdańsku. Praca ukazała się w recenzowanym czasopiśmie Journal of Primary Care & Community Health (Sage Publications, Impact Factor: 2,5).
Publikacja zawiera wyniki badań, które w trakcie akcji przeprowadzili studenci. Jak się okazało, obniżone eGFR (poniżej 60 ml/min/1,73 m²) stwierdzono u 4,1% uczestników (równanie CKD-EPI 2009), 2,9% (CKD-EPI 2021) lub 5,8% (EKFC), co pokazuje, jak istotny wpływ na wynik przesiewu ma dobór formuły obliczeniowej. Autorzy potwierdzili, że dla populacji europejskiej równanie CKD-EPI 2009 pozostaje właściwszym narzędziem niż nowsza wersja z 2021 r. Badanie ujawniło ponadto, że prawie co dziesiąty uczestnik z obiektywnie stwierdzoną otyłością (BMI ≥ 30 kg/m²) nie rozpoznawał sam u siebie otyłości. Potwierdza to potrzebę obiektywnych pomiarów antropometrycznych podczas akcji profilaktycznych. Artykuł dokumentuje też model organizacyjny wydarzenia i formułuje szczegółowe rekomendacje dla przyszłych społecznych inicjatyw prozdrowotnych w zakresie ochrony zdrowia nerek.
Głównymi autorami projektu byli członkowie SKN przy Katedrze i Klinice Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych GUMed oraz Uniwersytetu Gdańskiego. W tworzeniu publikacji wzięli udział aktualni studenci: Daria Urban i Maciej Pancewicz, a także Damian Stencelewski, Piotr Kapiszka i Agata Błach, czyli wówczas studenci GUMed, a dziś już jego absolwenci.
Opiekę merytoryczną nad projektem sprawowali z ramienia GUMed – prof. Alicja Dębska-Ślizień i dr Jakub Ruszkowski (Katedra i Klinika Nefrologii, Transplantologii i Chorób Wewnętrznych), a z Uniwersytetu Gdańskiego – dr Judyta Borchet i dr Aleksandra Mańkowska.
Publikację Ruszkowski J. i wsp. World Kidney Day 2025 in Gdańsk: Results and Insights From Community-Based Screening for Kidney Diseases and Their Risk Factors można przeczytać TUTAJ.
