Gdański Uniwersytet Medyczny, Uniwersytet Medyczny w Łodzi oraz Warszawski Uniwersytet Medyczny wspólnie realizują przełomowy projekt, który zmienia sposób kształcenia przyszłych pielęgniarek i pielęgniarzy w Polsce. Po raz pierwszy trzy największe uczelnie medyczne w kraju połączyły siły, aby wdrożyć innowacyjne rozwiązania w zakresie cyfrowego planowania i dokumentowania opieki pielęgniarskiej, odpowiadając tym samym na wyzwania nowoczesnej ochrony zdrowia oraz dynamicznej transformacji cyfrowej systemu opieki.
Transformacja cyfrowa systemów ochrony zdrowia wymaga przygotowania kadr medycznych do pracy w środowisku opartym na danych, interoperacyjnych systemach informacyjnych oraz technologiach wspomagających decyzje kliniczne. Współczesna praktyka pielęgniarska coraz częściej opiera się na analizie danych, standaryzowanej dokumentacji oraz narzędziach cyfrowych wspierających procesy decyzyjne. W odpowiedzi na te wyzwania realizowany jest międzynarodowy projekt E4N.EU, którego celem jest rozwój i walidacja innowacyjnych rozwiązań wspierających edukację pielęgniarską w oparciu o ontologię wiedzy oraz nowoczesne technologie informatyczne.
Centralnym elementem projektu jest platforma e4Nursing – zaawansowane narzędzie edukacyjne typu web-based, opracowane przez Escola Superior de Enfermagem do Porto we współpracy z partnerami europejskimi, w tym uczelniami medycznymi w Polsce. Platforma stanowi nowoczesne środowisko dydaktyczne wspierające studentów i nauczycieli akademickich w procesie planowania opieki pielęgniarskiej oraz podejmowania decyzji klinicznych. Jej unikalność polega na integracji ontologii pielęgniarskiej (NursingOntos), terminologii ICNP® – międzynarodowego standardu klasyfikacji praktyki pielęgniarskiej – oraz modelu procesu pielęgnowania obejmującego etapy oceny, diagnozy, planowania, interwencji i ewaluacji.
Platforma prowadzi użytkownika przez cały proces podejmowania decyzji klinicznych, oferując sugestie diagnostyczne oparte na ontologii, wsparcie w doborze celów i interwencji, generowanie ustrukturyzowanych planów opieki oraz możliwość analizy wyników i oceny efektów opieki. Takie podejście znacząco wykracza poza tradycyjne metody nauczania, wprowadzając elementy symulacji klinicznej oraz pracy w środowisku zbliżonym do rzeczywistych systemów dokumentacji medycznej.
Rozwiązanie e4Nursing opiera się na podejściu ontology-driven nursing practice, które zakłada wykorzystanie formalnych struktur wiedzy do wspierania praktyki klinicznej. Zastosowanie ontologii umożliwia semantyczną interoperacyjność danych, standaryzację dokumentacji pielęgniarskiej, poprawę jakości podejmowanych decyzji klinicznych oraz analizę danych na poziomie populacyjnym. Podejście to stanowi fundament dla rozwoju nowoczesnych systemów elektronicznej dokumentacji medycznej oraz rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji w ochronie zdrowia.
W ramach projektu studenci pielęgniarstwa zdobywają praktyczne umiejętności pracy z narzędziami przyszłości już na etapie studiów. Uczą się planować opiekę nad pacjentem w środowisku cyfrowym, dokumentować świadczenia pielęgniarskie zgodnie z międzynarodowymi standardami, korzystać z nowoczesnych rozwiązań informatycznych wspierających decyzje kliniczne oraz pracować zgodnie z Międzynarodową Klasyfikacją Praktyki Pielęgniarskiej ICNP®, uznawaną na całym świecie za standard profesjonalnego dokumentowania praktyki pielęgniarskiej.
Realizacja projektu obejmuje kompleksowy proces wdrożeniowy, który rozpoczyna się od przygotowania współpracy międzynarodowej i organizacji zespołów eksperckich, następnie obejmuje tłumaczenie i walidację ontologii NursingOntos na język polski oraz szkolenie kadry akademickiej w zakresie wykorzystania narzędzi cyfrowych w dydaktyce. Kolejnym etapem jest wdrożenie platformy w procesie kształcenia studentów, którzy realizują scenariusze kliniczne i tworzą plany opieki w środowisku cyfrowym, rozwijając jednocześnie kompetencje kliniczne i cyfrowe. Całość działań kończy się ewaluacją funkcjonowania systemu oraz analizą jakości tworzonych planów opieki, co pozwala na dalszy rozwój badań naukowych opartych na danych.
Projekt realizowany jest we współpracy z ośrodkami należącymi do Akredytowanych przez International Council of Nurses (ICN) Centrów Badania i Rozwoju ICNP®, co zapewnia wysoki poziom merytoryczny oraz zgodność ze standardami międzynarodowymi. Wśród partnerów znajdują się instytucje z takich krajów jak Islandia, Norwegia, Szwajcaria, Francja, Irlandia, Polska oraz Portugalia. W Polsce projekt realizowany jest przez trzy uczelnie medyczne: Gdański Uniwersytyt Medyczny, Uniwersytet Medyczny w Łodzi oraz Warszawski Uniwersytet Medyczny, przy wsparciu Akredytowanego przez ICN Centrum Badania i Rozwoju ICNP® działającego przy Uniwersytecie Medycznym w Łodzi.
Tak zorganizowana współpraca stanowi unikalny model integracji działań dydaktycznych, badawczych i wdrożeniowych, umożliwiający skuteczną implementację innowacyjnych rozwiązań w edukacji pielęgniarskiej. Projekt E4N.EU wyróżnia się integracją ontologii i edukacji, wykorzystaniem standardów międzynarodowych, rozwojem kompetencji przyszłości oraz zastosowaniem podejścia symulacyjnego, w którym platforma pełni funkcję środowiska cyfrowej symulacji klinicznej.
Wdrożenie platformy e4Nursing przyczynia się do modernizacji procesu kształcenia pielęgniarek i pielęgniarzy, zwiększenia jakości i standaryzacji dokumentacji opieki, przygotowania absolwentów do pracy w środowisku elektronicznej dokumentacji medycznej oraz wzmocnienia kompetencji w zakresie evidence-based practice. Jednocześnie projekt odpowiada na realne potrzeby systemu ochrony zdrowia, w którym rośnie znaczenie cyfryzacji, interoperacyjności oraz wykorzystania danych w zarządzaniu opieką nad pacjentem.
To historyczny krok dla polskiego pielęgniarstwa akademickiego i wyraźny sygnał, że polskie uczelnie medyczne są gotowe wspólnie kreować przyszłość edukacji zdrowotnej na najwyższym europejskim poziomie. Projekt pokazuje, że współpraca międzyuczelniana może skutecznie przełamywać bariery i tworzyć nową jakość w edukacji medycznej.
