O tym, że komunikacja w medycynie nie jest jedynie „miękką kompetencją”, lecz jednym z kluczowych elementów procesu leczenia, rozmawiali uczestnicy konferencji Komunikacja medyczna oparta na wartościach – od edukacji do praktyki. Spotkanie, które 18 maja w Gdańskim Uniwersytecie Medycznym, zgromadziło przedstawicieli środowiska akademickiego i klinicznego z różnych części Polski.
Konferencję, zorganizowaną przez Centrum Wsparcia Dydaktyki oraz Zakład Socjologii Medycyny i Komunikacji Medycznej, otworzył rektor GUMed, prof. Michał Markuszewski.
– Komunikacja to nasze codzienne wyzwanie nie tylko w kontaktach z pacjentami, ale też z kolegami i koleżankami w naszych jednostkach, instytucjach. Dlatego też wiedza i doświadczenia którymi podzielą się zgromadzeni tu dziś eksperci, będą tak ważne dla nas wszystkich – mówił rektor.
Następnie zgromadzonych powitały prof. Agnieszka Zimmermann, prorektor ds. kształcenia GUMed oraz dr hab. Maria Bieniaszewska, prof. uczelni, dziekan Wydziału Lekarskiego.
– To pierwsza w murach naszego uniwersytetu konferencja poświęcona w całości kształceniu w obszarze komunikacji medycznej. Będziemy się zastanawiać w jaki sposób uczyć naszych studentów jak mają komunikować się wzajemnie w zespole, a jak z pacjentem i jego rodziną. Ucząc komunikacji medycznej studentów, równocześnie staramy się znaleźć wspólny język z klinicystami. Nasze Centrum Wsparcia Dydaktyki prowadzi szkolenia dla lekarzy, abyśmy mówili spójnym językiem – podkreślała prof. Zimmermann.
– Media elektroniczne, brak wielopokoleniowości w rodzinach, w jakiś sposób spowodowały zanik tego, co kiedyś było nieodłącznym elementem praktyki lekarskiej – dobrej rozmowy z pacjentem. Musimy studentom na nowo wskazywać to w czym mogą znaleźć radość tego zawodu. A tym jest właśnie komunikacja z pacjentem, możliwość bycia z nim i odbierania jego emocji – wzmacniania tych, które pomagają w procesie leczenia i wyciszania tych utrudniających – dodawała dr hab. Bieniaszewska, prof. uczelni.
Wprowadzenie do tematyki konferencji przedstawił dr hab. Krzysztof Sobczak, kierownik Zakładu Socjologii Medycyny i Komunikacji Medycznej GUMed. Zwrócił uwagę, że skuteczna komunikacja wymaga nie tylko znajomości procedur i technik, ale również świadomego działania zakorzenionego w odpowiedzialności moralnej i refleksji nad relacją z pacjentem.
Prof. Marcin Gruchała, kierownik I Katedry i Kliniki Kardiologii GUMed w swoim przemówieniu podkreślał ogromny wpływ jakości komunikacji na przebieg terapii, współpracę z pacjentem oraz efektywność leczenia. Wspominał m.in. o tym jak ważne jest wysłuchanie pacjenta.
– Badania pokazują, że gdy lekarz nie przerywa pacjentowi, to średnio ten mówi ciągiem zaledwie przez około 90 sekund. Chyba warto poświęcić te półtorej minuty dla zbudowania zaufania ze strony pacjenta – opowiadał prof. Gruchała.
Na wyzwania w komunikacji medycznej związane z informatyzacją i rozwojem sztucznej inteligencji zwracał z kolei uwagę prof. dr hab. Michał Nowicki z Uniwersytetu Medycznego im K. Marcinkowskiego w Poznaniu.
– Chodzi o budowanie takich kompetencji, dzięki którym będziemy już nie tylko odbiorcami sztucznej inteligencji, ale również współtwórcami jej narzędzi. W oparciu o AI można tworzyć chociażby awatary, które będą ćwiczyły ze studentami podstawowe umiejętności związane z parafrazą, odzwierciedleniem, podsumowaniem czy klaryfikacją – tłumaczył prof. Nowicki.
Dr Antonina Doroszewska, kierownik Studium Komunikacji Medycznej z Uniwersytetu Warszawskiego, przedstawiła sprawdzone praktyki i rozwiązania dydaktyczne wspierające rozwój kompetencji komunikacyjnych studentów.
O znaczeniu współpracy z pacjentem symulowanym w kształtowaniu postaw i umiejętności komunikacyjnych opowiadała natomiast dr Maria Nowosadko z Zakładu Edukacji i Komunikacji Medycznej Uniwersytetu Medycznego im K. Marcinkowskiego w Poznaniu.
Z kolei dr Anna Szyndler z kliniki Nadciśnienia Tętniczego i Diabetologii UCK GUMed w swoim przemówieniu zwróciła uwagę na rolę zaufania i relacji z pacjentem w codziennej praktyce klinicznej, pokazując, jak odejście od sztywnego proceduralizmu może wspierać skuteczność leczenia.
Drugą część konferencji stanowiła debata poświęcona znaczeniu komunikacji medycznej w praktyce klinicznej i kształceniu przyszłych kadr medycznych. Dyskusję moderowała prof. Agnieszka Zimmermann, a udział w niej wzięli: prof. Michał Nowicki (UMP), dr hab. Maria Bieniaszewska, prof. uczelni (GUMed), dr hab. Ninela Irga-Jaworska (UCK, GUMed), dr hab. Magdalena Błażek, prof. uczelni (GUMed), dr Adrian Szewczyk (GUMed), dr hab. Krzysztof Sobczak (GUMed) oraz dr hab. Jerzy Jankau (GUMed).
Paneliści podkreślali, że rozwijanie kompetencji komunikacyjnych powinno być integralnym elementem edukacji medycznej i jednym z fundamentów nowoczesnej opieki nad pacjentem.
