Zespół Studenckiego Koła Naukowego działającego przy Zakładzie Medycyny Nuklearnej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego opublikował wyniki swoich badań dotyczących roli badania PET z użyciem 18F-fluorodeoksyglukozy (18F-FDG PET/TK) w idiopatycznym włóknieniu płuc (ang. idiopathic pulmonary fibrosis, IPF). Praca ukazała się pod koniec września 2026 r. w czasopiśmie BMC Medical Imaging, należącym do czasopism z pierwszego kwartylu (Q1), o współczynniku wpływu IF 3,9.
Idiopatyczne włóknienie płuc jest ciężką, przewlekłą i postępującą chorobą, występującą szczególnie często u mężczyzn po 50. roku życia. Jej przebieg może prowadzić do postępującego pogorszenia funkcji płuc, a mediana całkowitego przeżycia pacjentów wynosi około 3–5 lat.
W opublikowanym badaniu młodzi naukowcy pracujący pod kierunkiem dr. hab. Wojciecha Cytawy, kierownika Zakładu Medycyny Nuklearnej GUMed i opiekuna SKN, we współpracy z lekarzami z Kliniki Pneumonologii kierowanej przez prof. Sławomira Żeglenia, analizowali znaczenie parametrów metabolicznych uzyskiwanych w badaniu 18F-FDG PET/TK.
Wyniki badania wskazują, że parametry metaboliczne oceniane w badaniu 18F-FDG PET/TK korelują z nasileniem objawów klinicznych idiopatycznego włóknienia płuc. Co istotne, mogą mieć również znaczenie prognostyczne – pomagając określić prawdopodobieństwo uzyskania dłuższego okresu wolnego od progresji choroby (PFS) u pacjentów leczonych antyfibrotycznie z zastosowaniem inhibitorów kinaz tyrozynowych.
Zastosowanie obrazowania molekularnego może zatem stanowić cenne uzupełnienie obecnie wykorzystywanych metod oceny stanu pacjentów z IPF i w przyszłości wspierać bardziej precyzyjną ocenę przebiegu choroby.
Wstępne wyniki prac zespół zaprezentował podczas XIX Zjazdu Naukowego Polskiego Towarzystwa Medycyny Nuklearnej, który odbył się w Łodzi w dniach 21-23 maja 2026 r.
Zespół planuje kontynuować badania nad możliwościami wykorzystania obrazowania PET w diagnostyce i ocenie rokowania pacjentów z idiopatycznym włóknieniem płuc. Obecnie stara się o dofinansowanie prospektywnego badania z wykorzystaniem nowatorskiego radioznacznika 18F-FAPI (fibroblast activation protein inhibitor).
Badanie 18F-FAPI PET/CT umożliwia nieinwazyjną ocenę aktywności fibroblastów w zmienionej chorobowo tkance płucnej. Ponieważ aktywacja fibroblastów odgrywa istotną rolę w procesie włóknienia, zastosowanie tego radioznacznika może w przyszłości pozwolić na jeszcze dokładniejszą ocenę aktywności choroby. W porównaniu z klasycznym badaniem 18F-FDG PET/TK metoda ta może dostarczyć dodatkowych informacji pozwalających identyfikować pacjentów obciążonych wyższym ryzykiem progresji choroby lub zgonu.
Planowane badania wpisują się w rozwój nowoczesnych metod obrazowania molekularnego, które mogą w przyszłości wspierać indywidualizację diagnostyki, monitorowania i leczenia pacjentów z chorobami włóknieniowymi płuc.
Szczegóły publikacji
Tytuł: Association of fibrotic-lung 18F-FDG uptake with GAP severity and clinical outcomes in idiopathic pulmonary fibrosis: an exploratory retrospective study
Autorzy: Charles Ward, Aleksandra Oppmann-Ward, Stephen Wilczynski, Johannes Korneliussen, Sławomir Żegleń, Katarzyna Rogoza, Wojciech Cytawa
Czasopismo: BMC Medical Imaging
Pełny tekst publikacji w BMC Medical Imaging