W odpowiedzi na rosnące wyzwania zdrowotne związane z używaniem tradycyjnych i nowych wyrobów nikotynowych, w Uniwersyteckim Centrum Klinicznym, szpitalu Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego, uruchomiono Centrum Profilaktyki Nikotynowej. Inicjatywa wpisuje się w obchody Światowego Dnia bez Tytoniu, przypadającego 31 maja, którego tegorocznym hasłem ogłoszonym przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) było demaskowanie atrakcyjności nowych produktów nikotynowych.
Eksperci alarmują, że e-papierosy, wyroby z tytoniu podgrzewanego czy saszetki nikotynowe są często postrzegane jako mniej szkodliwa alternatywa dla tradycyjnych papierosów. Tymczasem WHO podkreśla jednoznacznie, że wszystkie produkty zawierające nikotynę są uzależniające i stanowią zagrożenie dla zdrowia.
– Wszyscy wiemy, że palenie szkodzi. Natomiast wokół nowych produktów nikotynowych wciąż funkcjonuje wiele mitów. Atrakcyjne opakowania, słodkie smaki i agresywny marketing sprawiają, że szczególnie młode osoby postrzegają je jako nieszkodliwe. To nieprawda. Wszystkie produkty nikotynowe zawierają uzależniającą nikotynę i stanowią realne zagrożenie dla zdrowia – podkreśla dr hab. Łukasz Balwicki, prof. uczelni, kierownik Zakładu Zdrowia Publicznego i Medycyny Społecznej GUMed oraz kierownik Centrum Profilaktyki Nikotynowej UCK, konsultant krajowy w dziedzinie zdrowia publicznego.
Nowo powstałe Centrum stanowi rozwinięcie dotychczasowej działalności poradni antynikotynowej UCK i odpowiada na dynamiczny wzrost popularności nowoczesnych wyrobów nikotynowych, szczególnie wśród młodzieży i młodych dorosłych.
Centrum oferuje bezpłatną, kompleksową pomoc osobom uzależnionym od wszystkich form nikotyny – zarówno tradycyjnych papierosów, jak i e-papierosów, tytoniu podgrzewanego czy saszetek nikotynowych. Z pomocy mogą korzystać osoby od 16. roku życia.
Pacjenci objęci są wielospecjalistyczną opieką obejmującą konsultacje lekarskie, kwalifikację do leczenia farmakologicznego oraz przygotowanie indywidualnego planu terapii. Istotnym elementem wsparcia jest pomoc psychologiczna w formie poradnictwa behawioralnego, które pomaga zrozumieć mechanizmy uzależnienia, wzmocnić motywację i przygotować się do procesu wychodzenia z nałogu. Pacjenci mogą uczestniczyć nawet w cyklu dziesięciu spotkań z psychologiem.
– Rzucanie palenia to proces. Wiemy, że wiele osób potrzebuje czasu, wsparcia i kilku prób. Dlatego nie oceniamy pacjentów, ale pomagamy im krok po kroku odzyskać kontrolę nad swoim zdrowiem. Najskuteczniejsze podejście łączy wsparcie behawioralne z odpowiednio dobranym leczeniem farmakologicznym, a pomoc specjalisty znacząco zwiększa szanse na trwałe zerwanie z nałogiem – zaznacza dr hab. Łukasz Balwicki, prof. uczelni.
W Uniwersyteckim Centrum Klinicznym wdrożono również pierwszy w Polsce system wewnętrznej rekrutacji pacjentów do Centrum Profilaktyki Nikotynowej. Podczas wizyt w szpitalu pacjenci są pytani o korzystanie z wyrobów nikotynowych oraz gotowość do podjęcia leczenia. Osoby zainteresowane pomocą trafiają do systemu, a następnie kontaktuje się z nimi call center, które pomaga umówić pierwszą wizytę.
– To rozwiązanie pozwala nam aktywnie docierać do osób, które często same nie zdecydowałyby się na zgłoszenie do poradni. Chcemy maksymalnie ułatwić pacjentom pierwszy krok – mówi profesor Balwicki.
Centrum Profilaktyki Nikotynowej UCK jest także członkiem Global Network for Tobacco Free Healthcare Services (GNTH), międzynarodowej zrzeszającej placówki ochrony zdrowia zaangażowane w walkę z uzależnieniem od nikotyny i promocję środowiska wolnego od tytoniu.
W ramach obchodów Światowego Dnia bez Tytoniu w UCK prowadzono działania edukacyjne skierowane do pacjentów, dotyczące nie tylko szkodliwości wyrobów nikotynowych, ale również mechanizmów marketingowych stosowanych przez przemysł tytoniowy i nikotynowy.
– Kolorowe opakowania, smaki przypominające słodycze czy atrakcyjny wygląd produktów mają budować fałszywe poczucie bezpieczeństwa. Chcemy pokazywać młodym osobom, że jest to świadoma strategia marketingowa przemysłu nikotynowego i że te produkty również są szkodliwe – podkreśla Julia Nowicka-Janik, doktorantka z pierwszej szkoły doktorskiej Gdańskiego Uniwersytetu Medycznego i pracownik Centrum Profilaktyki Nikotynowej UCK.
Specjaliści przypominają, że uzależnienie od nikotyny jest chorobą, którą można skutecznie leczyć, a odpowiednio dobrana terapia znacząco zwiększa szanse na trwałe uwolnienie się od nałogu.
